Ajo e la duhanin në moshën 117-vjeçare, hante rreth një kilogram çokollatë në javë dhe pinte verë porto në mbrëmje. Megjithatë, Jeanne Calment jetoi më gjatë se çdo person tjetër i verifikuar, duke lënë pas një rekord që vazhdon të qëndrojë dhe një histori që ende shqyrtohet nga studiuesit, shkruan Vrojtuesi.
Franca e kujton vitin 1997 edhe për humbjen e tri grave që, në mënyra krejt të ndryshme, kishin fituar vëmendjen e botës: Princeshës Diana, Nënë Terezës dhe Jeanne Calmentit. Diana u bë e njohur si pjesë e familjes mbretërore britanike, ndërsa Nënë Tereza për përkushtimin ndaj të varfërve dhe të sëmurëve. Calment, ndërkaq, u shndërrua në një ikonë pa e kërkuar famën: ajo thjesht jetoi më gjatë se çdo njeri tjetër i verifikuar në histori.
Jeanne Louise Calment, francezja nga Arles, mbetet edhe sot njeriu më jetëgjatë i verifikuar në histori. Ajo jetoi 122 vjet e 164 ditë, nga 21 shkurti 1875 deri më 4 gusht 1997, dhe rekordi i saj nuk është thyer ende. Guinness World Records e njeh Calmentin si personin që ka arritur moshën më të madhe të autentifikuar ndonjëherë, ndërsa deri më 8 qershor 2026 asnjë njeri tjetër i verifikuar nuk i është afruar moshës së saj.
Historia e saj vazhdon të zgjojë kureshtje jo vetëm për shkak të moshës së jashtëzakonshme, por edhe për shkak të zakoneve që sot do të dukeshin larg çdo këshille shëndetësore. Calment kishte pirë duhan që nga mosha 21-vjeçare dhe e la vetëm kur ishte 117 vjeçe.
Ajo pëlqente çokollatën, hante rreth një kilogram në javë, përdorte vaj ulliri dhe nuk hoqi dorë as nga një gotë verë porto në mbrëmje. Këto të dhëna nuk e kthejnë stilin e saj të jetesës në recetë për jetëgjatësi, por e bëjnë edhe më të pazakontë rekordin që ajo mban.
Calment lindi në qytetin Arles të Francës, në një kohë kur Kulla Eiffel ende nuk ishte ndërtuar, telefoni sapo po hynte në histori dhe jetëgjatësia mesatare e grave në Francë ishte shumë më e ulët se sot.
Ajo jetoi gjatë dy shekujve kalendarikë, duke përjetuar jo vetëm zhvillimin e teknologjisë moderne, por edhe dy luftëra botërore, ndryshime të mëdha politike dhe transformimin rrënjësor të jetës së përditshme në Evropë.
Në rininë e saj, Calment jetoi në një familje të pasur tregtare. U martua me Fernand Calmentin, një të afërm të largët, dhe nuk pati nevojë të punonte për të siguruar jetesën. Kjo i dha mundësi të merrej me aktivitete fizike e shoqërore. Ajo luante tenis, bënte patinazh, notonte, ngiste biçikletën dhe, sipas Guinness, vazhdoi të lëvizte me biçikletë deri rreth moshës 100-vjeçare.
Por jeta e gjatë e Calmentit nuk ishte pa humbje. Vajza e saj, Yvonne, vdiq në vitin 1934. Bashkëshorti i saj, Fernand, vdiq më 1942. Më vonë, ajo humbi edhe nipin, Frédéric, në një aksident automobilistik në vitin 1963. Pas këtyre humbjeve, Calment mbeti figura qendrore e një historie familjare që dalëngadalë u kthye në histori botërore të jetëgjatësisë.
Ajo vazhdoi të jetonte vetëm deri në moshën 110-vjeçare. Më pas u zhvendos në një shtëpi për të moshuar, pas një incidenti të vogël në banesë, kur u përpoq të zhbllokonte ngrohjen me flakën e një qiriu. Në Maison du Lac, ajo u bë një personazh i njohur për stafin dhe vizitorët. Kishte orar të rregullt, bënte ushtrime të lehta, dëgjonte muzikë klasike dhe ruante njëfarë autoriteti që infermieret e përshkruanin me nofka si “komandantja”.
Fama e saj u rrit sidomos pasi kaloi moshën 110-vjeçare. Gazetarë, studiues dhe njerëz kureshtarë nisën ta shihnin jo vetëm si një grua shumë të moshuar, por si një dëshmi të gjallë të shekullit XIX. Ajo pretendonte se kishte takuar edhe Vincent van Goghun në Arles, megjithëse kujtimet e saj për këtë takim ndryshonin nga një rrëfim në tjetrin. Këto paqartësi më vonë do të bëheshin pjesë e debatit mbi autenticitetin e saj.
Në vitin 2018, dy studiues rusë, Valery Novoselov dhe Nikolay Zak, hodhën dyshime mbi rekordin e saj. Teoria e tyre ishte se Jeanne Calment kishte vdekur në vitin 1934 dhe se vajza e saj, Yvonne, kishte marrë identitetin e së ëmës për arsye financiare dhe familjare. Sipas tyre, gruaja që vdiq në vitin 1997 nuk ishte Jeanne, por Yvonne. Kjo hipotezë mori vëmendje ndërkombëtare, sepse vinte në pikëpyetje rekordin më të famshëm të jetëgjatësisë njerëzore.
Megjithatë, teoria u kundërshtua fort nga studiuesit që kishin verifikuar moshën e Calmentit dhe nga njerëz në Arles që e kishin njohur familjen. Dokumentet arkivore, certifikata e lindjes, certifikata e martesës, regjistrimet e popullsisë dhe dëshmitë lokale u përdorën për të mbrojtur autenticitetin e saj.
Sipas materialit të publikuar në The New Yorker, një nga argumentet më të forta kundër teorisë së zëvendësimit ishte fakti se Calment kishte nënshkruar dokumente para noterëve që e njihnin personalisht familjen. Për të funksionuar një mashtrim i tillë, do të duhej të heshtnin noterë, priftërinj, familjarë, fqinjë dhe një qytet i tërë.
Edhe pse dyshimet e bënë historinë më të bujshme, rekordi i saj vazhdon të njihet zyrtarisht. Guinness World Records e rendit ende Jeanne Louise Calmentin si njeriun më jetëgjatë të verifikuar, me 122 vjet e 164 ditë. LongeviQuest, organizatë që merret me verifikimin e superqindvjeçarëve, gjithashtu e vendos rekordin femëror të jetëgjatësisë te Calment, ndërsa rekordin mashkullor te japonezi Jiroemon Kimura.
Aktualisht, gruaja dhe personi më i vjetër që jeton në botë është Ethel Caterham nga Mbretëria e Bashkuar. Ajo ka lindur më 21 gusht 1909 dhe, sipas renditjes së LongeviQuest për 8 qershor 2026, është 116 vjeç e 291 ditë. Guinness e kishte verifikuar më 1 prill 2026 si personin më të vjetër që jeton, në moshën 116 vjeç e 223 ditë.
Te burrat, rekordi historik mbahet nga japonezi Jiroemon Kimura, i cili jetoi 116 vjet e 54 ditë, nga 19 prilli 1897 deri më 12 qershor 2013. Burri më i vjetër që jeton aktualisht është braziliani João Marinho Neto, i lindur më 5 tetor 1912. LongeviQuest e rendit atë si burrin më të vjetër të gjallë, ndërsa Guinness e kishte verifikuar më 1 prill 2026 në moshën 113 vjeç e 178 ditë.
Rasti i Calmentit mbetet i veçantë edhe për një arsye tjetër: shumica e superqindvjeçarëve janë gra. LongeviQuest vlerëson se rreth 90 për qind e njerëzve të verifikuar që kalojnë moshën 110-vjeçare janë gra. Kjo e bën rekordin e saj pjesë të një dukurie më të gjerë, por jo më pak të rrallë.
Jeanne Calment nuk la pas një formulë të sigurt për jetë të gjatë. Ajo la një histori që përzien dokumentet, kujtesën, zakonet e çuditshme, humbjet familjare, famën e vonë dhe debatin shkencor. Për gati tri dekada pas vdekjes së saj, askush nuk e ka kaluar kufirin e 122 viteve e 164 ditëve. Dhe derisa kjo të ndodhë, gruaja nga Arles mbetet emri që qëndron në majë të historisë së verifikuar të jetëgjatësisë njerëzore. /Vrojtuesi
