Për herë të parë që nga shpallja e pavarësisë së Kosovës, Beogradi po përballet me rrëzimin e një prej shtyllave kryesore të diplomacisë së tij kundër Kosovës.
Arrestimi i presidentit të Venezuelës, Nicolas Maduro, nga forcat amerikane nuk shihet në Serbi thjesht si një zhvillim ndërkombëtar i largët, por si një goditje direkte ndaj rrjetit të aleancave që Beogradi kishte ndërtuar për të bllokuar njohjet e Kosovës në arenën globale.
Për vite me radhë, regjimi i Maduros shërbeu si një nga zërat më të fortë të Serbisë në Amerikën Latine, duke kundërshtuar anëtarësimin e Kosovës në organizata ndërkombëtare dhe duke mbështetur narrativën serbe mbi sovranitetin.
Sot, me Maduron të arrestuar gjatë një operacioni amerikan dhe tashmë në paraburgim në Shtetet e Bashkuara, Presidenti serb Aleksandar Vuçiq e sheh veten përballë një realiteti dukshëm më të pafavorshëm diplomatik.
Në mbledhjen urgjente të Këshillit për Siguri Kombëtare, Vuçiq e përdori zhvillimin në Venezuelë si shembull të asaj që ai e cilëson si shembje të rendit të vjetër botëror.
Duke folur pas mbledhjes, ai tha se aksioni amerikan dëshmon se parimet e së drejtës ndërkombëtare dhe Karta e Kombeve të Bashkuara, sipas tij, ekzistojnë më shumë në letër sesa në praktikë.
“Në botë sot mbizotëron ligji i forcës, ligji i të fortit. Ky është i vetmi parim i politikës bashkëkohore”, deklaroi Vuçiq para mediave, transmeton Vrojtuesi.
Ai e paraqiti këtë realitet si kërcënim për shtetet e vogla, duke lënë të kuptohet se precedenti i Venezuelës mund të ketë pasoja më të gjera gjeopolitike.
Një element tjetër kyç i reagimit të Vuçiqit lidhet me zhvillimet në Kosovë dhe rajon.
Ai e përdori këtë zhvillim edhe për të rikthyer retorikën mbi sigurinë rajonale, duke shprehur shqetësim për atë që e cilësoi si armatosje të Prishtinës në kundërshtim me Rezolutën 1244 të OKB-së.
“Na shqetëson veçanërisht armatosja e Prishtinës… kjo përfaqëson kërcënim për sigurinë, integritetin territorial dhe sovranitetin e Republikës së Serbisë”, tha Vuçiq, duke përmendur edhe bashkëpunimin mes Kosovës, Shqipërisë dhe Kroacisë në fushën e mbrojtjes.
Në të njëjtën kohë, ai paralajmëroi se Serbia do të rrisë ndjeshëm kapacitetet e saj ushtarake në 18 muajt e ardhshëm, përmes shtimit të personelit, rezervave dhe armatimit, si pjesë e asaj që e quajti strategji mbrojtëse në një “botë të paqëndrueshme”.
Kjo narrativë e Beogradit nuk mbeti e izoluar vetëm në deklaratat e Vuçiqit.
Ish-ministri serb i Mbrojtjes, Aleksandar Vulin, e krahasoi drejtpërdrejt ndërhyrjen amerikane në Venezuelë me bombardimet e NATO-s ndaj Jugosllavisë në vitin 1999.
Në një deklaratë për agjencinë ruse TASS, Vulin tha se “bombardimi i një vendi anëtar të OKB-së dhe rrëmbimi i presidentit të tij” përbën një paralajmërim për shtetet që nuk posedojnë armë bërthamore, duke pretenduar se ato ose duhet të armatosen rëndë, ose të heqin dorë nga politika e pavarur.
Sipas Vulinit, një situatë e tillë po krijon atë që ai e quajti “koalicion frike”, ku shtetet e vogla, nga frika se mund të pësojnë fatin e Jugosllavisë apo Venezuelës, do të binden pa kushte ndaj fuqive të mëdha dhe do të përfshihen edhe në përplasje të reja gjeopolitike.
Në thelb, shqetësimi i Beogradit nuk lidhet me proceset demokratike në Venezuelë, por me faktin se Serbia rrezikon të humbasë një mbështetje të rëndësishme kundër njohjeve të Kosovës në skenën ndërkombëtare.
Vetëm pak muaj më parë, Vuçiq e kishte quajtur Maduron “mik të madh” dhe e kishte vlerësuar lartë qëndrimin e tij ndaj Kosovës.
“Serbia e vlerëson shumë mbështetjen parimore dhe të qëndrueshme të Venezuelës sa i përket mosnjohjes së shpalljes së njëanshme të pavarësisë së Kosovës”, kishte deklaruar Vuçiq pas bisedës së fundit telefonike me Maduron në gusht të vitit 2025.
Sot, ky raport politik po hyn në një fazë të pasigurt. Institucionet në Karakas kanë emëruar Delcy Rodriguez si presidente në mungesë, ndërsa Shtetet e Bashkuara kanë bërë të qartë se do të mbikëqyrin procesin e tranzicionit. Ky zhvillim ka nxitur reagime të përziera edhe brenda Evropës dhe më gjerë.
Kryeministri i Sllovakisë, Robert Fico, reagoi ashpër duke e cilësuar arrestimin e Maduros si shkelje të ligjit ndërkombëtar dhe duke e përmendur Kosovën si shembull tjetër ku, sipas tij, janë shkelur parimet e sovranitetit shtetëror. Ai kërkoi një reagim të qartë dhe të unifikuar të Bashkimit Evropian, duke paralajmëruar se heshtja do të thellonte standardet e dyfishta.
Në Amerikën Latine, Brazili e dënoi sulmin ushtarak amerikan ndaj Venezuelës. Presidenti Luiz Inácio Lula da Silva e quajti këtë veprim si një shkelje serioze të sovranitetit venezuelian dhe një precedent të rrezikshëm për komunitetin ndërkombëtar, ndërsa qeveria braziliane mbajti mbledhje urgjente për pasojat e mundshme humanitare dhe lëvizjen e refugjatëve.
Ndryshe nga Beogradi dhe disa vende të tjera kritike ndaj SHBA-së, Gjermania kërkoi përmbajtje dhe një zgjidhje politike. Ministria e Jashtme gjermane u bëri thirrje të gjitha palëve të shmangin përshkallëzimin dhe të kërkojnë rrugë diplomatike, duke përsëritur qëndrimin e Bashkimit Evropian se Maduros i mungon legjitimiteti, por se parimet e së drejtës ndërkombëtare duhet të respektohen.
Reagim i ashpër erdhi edhe nga Kina, e cila i bëri thirrje SHBA-së ta lirojë Maduron dhe ta zgjidhë krizën përmes dialogut. Pekini i cilësoi veprimet amerikane si shkelje të së drejtës ndërkombëtare dhe paralajmëroi për pasoja në stabilitetin global.
Nga këndvështrimi i Prishtinës zyrtare dhe opinionit publik në Kosovë, rënia e Maduros shihet si një shenjë se ndikimi i regjimeve autoritare në diplomacinë ndërkombëtare po dobësohet. Ndërkohë që Beogradi flet për rritje të kapaciteteve ushtarake dhe mbushje rezervash, Kosova vazhdon orientimin e saj strategjik me Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe partnerët perëndimorë.
Kujtojmë se Nicolas Maduro u arrestua gjatë një operacioni të befasishëm të forcave amerikane në Karakas dhe u nxor jashtë Venezuelës, fillimisht duke u dërguar në bordin e një anijeje luftarake amerikane. Më pas, ai u transportua me avion drejt Shteteve të Bashkuara dhe aktualisht ndodhet në paraburgim në Nju Jork, ku pritet të dalë para gjykatës për t’u përballur me akuza federale që lidhen me narkoterrorizëm dhe krime të tjera të rënda. /Vrojtuesi
