Presidenti amerikan Donald Trump ka nxitur reagime të shumta pasi tha se “e do inflacionin”, pikërisht në një kohë kur të dhënat zyrtare tregojnë se çmimet në Shtetet e Bashkuara janë rritur me ritmin më të lartë në tre vitet e fundit, shkruan Vrojtuesi.
Deklarata u bë të mërkurën në Shtëpinë e Bardhë, pas publikimit të raportit të ri të Byrosë Amerikane të Statistikave të Punës për muajin maj.
Sipas të dhënave zyrtare, Indeksi i Çmimeve të Konsumit u rrit me 0.5 për qind në maj, ndërsa në bazë vjetore inflacioni arriti në 4.2 për qind. Kjo është rritja më e madhe që nga prilli i vitit 2023.
Rritja u ndikua kryesisht nga çmimet e energjisë, të cilat u rritën me 3.9 për qind vetëm gjatë muajit maj.
I pyetur nëse ishte i shqetësuar për rritjen e çmimeve, Trump u përgjigj: “Jo, e dua. E dua inflacionin”. Më pas, ai tha se pret që çmimet të bien shpejt pasi të përfundojë lufta me Iranin, duke shtuar se ato do të bien “si gur”.
Presidenti amerikan e lidhi rritjen e çmimeve me luftën në Iran dhe me tensionet rreth Ngushticës së Hormuzit, një prej rrugëve më të rëndësishme detare për transportin global të naftës.
Sipas Reuters, mbyllja e Ngushticës së Hormuzit dhe pengesat në këtë korridor kanë ndikuar në rritjen e çmimeve të karburanteve, plehrave kimike dhe mallrave të tjera. Kjo ka shtuar presionin mbi buxhetet familjare në Shtetet e Bashkuara.
Trump pretendoi gjithashtu se administrata e tij kishte ndërmarrë veprime për të shmangur një rritje edhe më të madhe të çmimit të naftës. Ai përmendi lëvizje të fshehta të anijeve me naftë në Ngushticën e Hormuzit.
Megjithatë, disa nga këto pretendime nuk janë verifikuar në mënyrë të pavarur. The Guardian raportoi se edhe pretendimi për “22 anije” të larguara gjatë natës nuk është konfirmuar nga burime të pavarura.
Deklarata e Trumpit vjen në një moment të ndjeshëm politik për Partinë Republikane, e cila po përgatitet për zgjedhjet e mesmandatit në nëntor.
Kostoja e jetesës mbetet një nga shqetësimet kryesore për votuesit amerikanë. Sondazhet e fundit kanë treguar pakënaqësi të madhe me mënyrën se si administrata po e menaxhon ekonominë.
Rritja e inflacionit mund të ndikojë edhe në vendimet e Rezervës Federale për normat e interesit. Kur inflacioni mbetet mbi objektivin prej 2 për qind, banka qendrore amerikane ka më pak hapësirë për t’i ulur normat.
Kjo do të thotë se kreditë mund të mbeten më të shtrenjta për qytetarët dhe bizneset.
Megjithatë, të dhënat tregojnë se inflacioni bazë, që nuk përfshin çmimet e ushqimit dhe energjisë, ishte 2.9 për qind në bazë vjetore. Kjo tregon se presioni më i madh aktual po vjen nga energjia dhe karburantet, ndërsa rritja e çmimeve në kategori të tjera ka qenë më e kufizuar.
Më vonë, Trump tha për New York Post se deklarata e tij ishte nxjerrë nga konteksti. Sipas tij, ai kishte dashur të thoshte se “i pëlqente” fakti që shifrat nuk ishin edhe më të larta.
Por kundërshtarët demokratë e përdorën menjëherë deklaratën për ta akuzuar presidentin se po i minimizon shqetësimet e amerikanëve për çmimet e larta.
Për Trumpin, sfida tani është e dyfishtë: të mbrojë vendimet e tij për luftën në Iran si çështje të sigurisë kombëtare dhe, në të njëjtën kohë, t’i bindë qytetarët se rritja e çmimeve është e përkohshme.
Për shumë familje amerikane, megjithatë, debati politik ka më pak rëndësi se çmimi i karburantit, ushqimit dhe kredive që paguhen çdo muaj. /Vrojtuesi
