Qytetarët sirianë do të nisin vitin e ri me një ndryshim rrënjësor në portofolin e tyre, pasi Banka Qendrore e Sirisë ka prezantuar zyrtarisht kartëmonedhat e reja që hyjnë në qarkullim më 1 janar.
Presidenti i përkohshëm, Ahmed Al-Sharaa, zbuloi serinë e re të valutës në Damask, e cila eliminon përfundimisht portretet e Bashar al-Assad dhe babait të tij, Hafez al-Assad, duke i zëvendësuar ato me simbole të prodhimit vendas si gruri, ullinjtë, pambuku dhe trëndafilat.
Ky ndryshim shënon herën e parë në më shumë se 50 vjet që monedha kombëtare nuk mban imazhin e familjes që drejtoi vendin deri në rënien e regjimit në dhjetor të vitit 2024.
Reforma monetare përfshin një proces të ridenominimit, që do të thotë heqjen e dy zerove nga vlera nominale e kartëmonedhave ekzistuese për të thjeshtuar llogaritjet.
Sipas planit të shpallur, 100 paund të vjetër do të këmbehen me 1 paund të ri.
Guvernatori i Bankës Qendrore, Abdul Qader Hosriya, sqaroi se procesi i këmbimit do të zgjasë 90 ditë, një periudhë tranzitore gjatë së cilës paratë e vjetra dhe ato të reja do të jenë të vlefshme paralelisht.
Prerjet e reja do të jenë në vlerat 10, 25, 50, 100, 200 dhe 500 paund sirian, një lëvizje teknike që synon të lehtësojë tregtinë e përditshme dhe të eliminojë nevojën për të transportuar sasi të mëdha parash për blerje të vogla.
“Nëse dikush dëshiron të blejë diçka të thjeshtë, i duhet të mbajë çanta për të bërë tregti, prandaj njerëzit shkojnë drejt dollarit,” shpjegoi Al-Sharaa.
Presidenti Al-Sharaa theksoi gjatë ceremonisë se ndryshimi i numrave në kartëmonedha nuk përkthehet automatikisht në rimëkëmbje ekonomike, por është një hap i nevojshëm logjistik.
“Ndryshimi i zerove dhe heqja e dy zerove nga valuta e vjetër te ajo e re nuk do të thotë përmirësim i ekonomisë, por thjesht e bën më të lehtë veprimin me valutën,” deklaroi ai.
Ai paralajmëroi qytetarët të mos nxitojnë për të këmbyer paratë, pasi paniku mund të dëmtojë kursin e këmbimit, i cili aktualisht qëndron rreth 11,000 paund sirian për një dollar amerikan.
“Konsiderata më e rëndësishme ishte shmangia e panikut mes njerëzve,” theksoi Presidenti Al-Sharaa.
Valuta kombëtare kishte pësuar zhvlerësim ekstrem gjatë dekadës së fundit, duke rënë nga 47 paund për dollar në vitin 2011, në nivelin rekord prej 25,000 paund për dollar gjatë ofensivës së vitit 2024.
Al-Sharaa ritheksoi se forcimi i vërtetë i ekonomisë do të vijë vetëm përmes rritjes së prodhimit dhe funksionimit të bankave si “arterie të ekonomisë”.
Konteksti i kësaj reforme është rezultat i drejtpërdrejtë i ndryshimeve sizmike gjeopolitike që pasuan rrëzimin e pushtetit diktatorial të Bashar al-Assad.
Ish-lideri u arratis drejt Rusisë në dhjetor 2024, vetëm pasi regjimi i tij u shemb përfundimisht përballë ofensivës opozitare, duke i dhënë fund sundimit të tij personal 24-vjeçar dhe dinastisë familjare që kontrollonte Sirinë prej vitit 1971.
Largimi i tij mbylli kapitullin e një lufte civile që zgjati për gati 14 vjet, duke lënë pas një bilanc të rëndë humanitar me mbi 500,000 të vdekur dhe dhjetëra mijëra persona të zhdukur në burgjet e regjimit. Konflikti shkaktoi zhvendosjen e më shumë se gjysmës së popullsisë së paraluftës, ku rreth 6 milionë njerëz u zhvendosën brenda vendit dhe mbi 5 milionë të tjerë kërkuan azil jashtë kufijve.
Ndryshe nga paratë e vjetra që shtypeshin në Rusi, valuta e re simbolizon orientimin perëndimor dhe legjitimitetin ndërkombëtar të administratës së Al-Sharaa.
Pozita e qeverisë së re u forcua ndjeshëm pas fjalimit të Presidentit në selinë e OKB-së në Nju Jork dhe takimit historik në Shtëpinë e Bardhë me Presidentin amerikan Donald Trump.
Ky afrim diplomatik ka zhbllokuar mekanizmat financiarë globalë, duke sinjalizuar heqjen e sanksioneve dërrmuese dhe rikthimin e qasjes në sistemin bankar ndërkombëtar, hapa këto jetikë për të tërhequr miliarda dollarë investime të huaja të nevojshme për të rindërtuar një shtet të shkatërruar nga themelet. /Vrojtuesi
