Franca ka arritur në një pikë që rrezikon të transformojë përgjithmonë strukturën e saj shoqërore dhe fuqinë ekonomike në Bashkimin Evropian.
Për herë të parë që nga përfundimi i Luftës së Dytë Botërore në vitin 1945, vendi që dikur konsiderohej “motori demografik” i Europës, ka regjistruar më shumë vdekje sesa lindje.
Ky zhvillim shënon gërryerjen e një avantazhi të kahershëm që Parisi gëzonte ndaj fqinjëve të tij, duke e futur shtetin francez në të njëjtin rreth vicioz të plakjes që ka mbërthyer pjesën tjetër të Kontinentit të Vjetër.
Sipas të dhënave zyrtare të publikuara nga Instituti Kombëtar i Statistikave (INSEE), viti 2025 mbylli një epokë, duke e lënë Francën përballë një realiteti të ri ku vdekshmëria ka fituar garën ndaj jetëve të reja, transmeton Vrojtuesi.
Shifrat e raportuara nga INSEE tregojnë një panoramë të qartë të këtij ndryshimi strukturor, ku gjatë vitit të kaluar u regjistruan 651 mijë vdekje kundrejt vetëm 645 mijë lindjeve.
Kjo rezulton në një bilanc natyror negativ prej -6,000 personash, një rënie drastike krahasuar me vetëm një dekadë më parë.
“Ajo që të bën përshtypje është se si, në vetëm pak vite, ekuilibri natyror ka rënë për shkak të rënies së shpejtë të lindjeve”, tha Sylvie Le Minez, drejtuese e studimeve demografike dhe sociale në INSEE, gjatë një konference për shtyp.
Ajo kujtoi se deri në vitin 2015, ky bilanc ishte pozitiv me mbi 200,000 njerëz në vit, gjë që dëshmon shpejtësinë me të cilën po ndodh ky kolaps i lindshmërisë.
Edhe pse popullsia e Francës u rrit me 0.25 për qind duke arritur në 69.1 milionë banorë në fillim të vitit 2026, ky shtim i atribuohet ekskluzivisht emigracionit neto.
Diferenca midis personave që hyjnë dhe atyre që dalin nga vendi u vlerësua në +176,000 persona, duke mbuluar gropën e krijuar nga rënia e lindjeve.
Pa këtë fluks migracioni, Franca do të kishte filluar zyrtarisht tkurrjen e saj popullsisë.
Shkalla e fertilitetit ka zbritur në 1.56 fëmijë për grua, niveli më i ulët që nga Lufta e Parë Botërore, duke u larguar ndjeshëm nga pragu prej 2.02 që regjistrohej në vitin 2010.
Arsyet e kësaj rënieje lidhen ngushtë me pasiguritë ekonomike dhe koston e lartë të jetesës, që po i detyrojnë familjet e reja të rishikojnë planet e tyre.
“Kujdesi për fëmijët është një shpenzim i madh për ne, me 800 euro në muaj, nuk mund të kishim dy fëmijë”, tha Océane, një 32-vjeçare nënë e një fëmije dhe drejtuese në një kompani në Marsejë.
Ajo shpjegoi se balancimi mes punës, shtëpisë dhe rritjes së fëmijëve është bërë një mision pothuajse i pamundur.
Të njëjtin shqetësim ndan edhe Jessica, një 37-vjeçare nga Parisi, e cila planifikon të ketë vetëm një fëmijë.
“Dëshira ime për të krijuar familje erdhi vonë, ne jetojmë shumë mirë dhe jemi shumë të lumtur bashkë”, u shpreh ajo, duke cituar gjithashtu koston e lartë të rritjes së fëmijëve si një pengesë kryesore.
Paralelisht me rënien e lindjeve, Franca po përballet me një rritje të vdekshmërisë, e diktuar nga arritja e brezave të “baby-boom”-it në moshat ku vdekshmëria është më e lartë.
Në vitin 2025, vdekjet u rritën me 1.5 për qind, e nxitur edhe nga një epidemi gripi veçanërisht e rëndë në muajin janar.
Ky kombinim i faktorëve e ka bërë Francën vendin e fundit të madh të Bashkimit Evropian që bie në territorin e rritjes natyrore negative.
Sipas të dhënave të Eurostat, ky trend ka nisur në BE që nga viti 2015, me Gjermaninë që regjistron më shumë vdekje se lindje që nga viti 1990 dhe Italinë që nga viti 1993.
Sot, vetëm Irlanda, Suedia, Qiproja, Luksemburgu dhe Malta ruajnë ende një bilanc natyror pozitiv, duke sinjalizuar një dimër demografik që po mbulon të gjithë kontinentin. /Vrojtuesi
