Në një opinion kushtuar sigurisë energjetike, ajo konstaton se vendi po përballet me varësi në rritje nga importi i energjisë elektrike.

Sipas saj, Kosova nuk po arrin të përmbushë kërkesat gjithnjë e më të larta për furnizim me energji.

Prattipati thekson se, bazuar në të dhënat e Doganës së Kosovës, vendi ka shpenzuar 735 milionë euro për import të energjisë gjatë katër viteve të fundit.

Ajo vëren se kostoja e importeve është rritur ndjeshëm, nga 142 milionë euro në vitin 2024 në 259 milionë euro në vitin 2025.

“Në të ardhmen e parashikueshme, përderisa çmimi dhe kërkesat për energji vazhdojnë të rriten, Kosova do të varet gjithnjë e më shumë nga fqinjët e saj”, shkruan Prattipati.

Diplomatja amerikane argumenton se një zgjidhje afatgjatë do të ishte përfshirja e Kosovës në projektet rajonale të gazit natyror të lëngshëm amerikan.

Sipas saj, “gazi natyror i lëngshëm amerikan do të mundësonte shtimin e llojllojshmërisë në furnizimin me energji” dhe do të forconte partneritetin ekonomik mes Kosovës dhe SHBA-së.

Ajo e lidhi sigurinë energjetike drejtpërdrejt me sigurinë kombëtare.

“Në botën e sotme, siguria energjetike është siguri kombëtare”, thekson Prattipati.

Sipas saj, centralet me gaz natyror mund të përballojnë më mirë rritjen e kërkesës dhe të stabilizojnë çmimet gjatë periudhave të ngarkesës së lartë.

Në opinion përfshihet edhe deklarata e të Dërguarit të Posaçëm të Departamentit amerikan të Energjisë për Integrimin Energjetik, Joshua Volz.

“Sistemi energjetik në Kosovë ka nevojë urgjente për modernizim dhe paraqet mundësi të shkëlqyeshme për industrinë dhe teknologjinë amerikane”, citohet të ketë thënë ai.

Volz shton se Departamenti i Energjisë “do të jetë i gatshëm të ndihmojë në lehtësimin e bashkëpunimit ndërmjet industrisë amerikane dhe partnerëve industrialë në Kosovë”.

Prattipati thekson se Kosova duhet të veprojë shpejt, pasi ndërtimi i infrastrukturës së nevojshme kërkon kohë.

Ajo përmend projektet rajonale si Korridori Vertikal i Gazit, terminalin lundrues të gazit natyror në Kroaci dhe lidhjen me gazsjellësin që po ndërtohet nga Aleksandrupolisi drejt Maqedonisë së Veriut.

Sipas saj, bashkimi me një projekt tashmë të planifikuar do të ulte kostot dhe do të shkurtonte afatet e realizimit.

“Mundësia për t’iu bashkuar këtyre projekteve po mbyllet”, paralajmëron Prattipati.

Ajo shton se vonesat mund të bëjnë që furnizimet amerikane të GNL-së të orientohen drejt tregjeve të tjera.

Në fund, diplomatja amerikane e cilëson momentin si një zgjedhje strategjike për Kosovën.

“Ne e nxisim Kosovën të hyjë në partneritet afatgjatë energjetik me Amerikën përmes GNL-së për të siguruar të ardhmen e saj energjetike”, shkruan Prattipati.

“Së bashku, ne mund të forcojmë sigurinë energjetike dhe t’i rrisim ekonomitë tona krah për krahu”, përfundon ajo.

Shkrimi i plotë: Editorial nga E Ngarkuara me Punë Anu Prattipati:

Kosova nuk po arrin t’i përmbushë kërkesat në rritje për furnizim me energji. Sipas të dhënave të Doganës së Kosovës, në katër vitet e fundit, Kosova ka shpenzuar 735 milionë euro në importimin e energjisë elektrike nga vendet fqinje, që shënon rritje nga 142 milionë euro në vitin 2024 në 259 milionë euro në vitin 2025. Në të ardhmen e parashikueshme, përderisa çmimi dhe kërkesat për energji vazhdojnë të rriten, Kosova do të varet gjithnjë e më shumë nga fqinjët e saj.

Për të adresuar këto sfida strukturore, Kosova do të duhej t’i bashkohej projekteve amerikane të gazit natyror të planifikuara nëpër Ballkan. Këto projekte mund të sigurojnë burime energjetike amerikane për Kosovën. Gazi natyror i lëngshëm amerikan (GNL) do të mundësonte shtimin e llojllojshmërisë në furnizimin me energji, do të plotësonte burimet e brendshme energjetike të Kosovës dhe do të përbënte edhe një lidhje tjetër në partneritetin ekonomik në rritje ndërmjet ShBA-së dhe Kosovës.

I Dërguari i Posaçëm i Departamentit të Energjisë së ShBA-së për Integrimin Energjetik, z. Xhoshua Volz, rishtazi shpjegoi: „Sistemi energjetik në Kosovë ka nevojë urgjente për modernizim dhe paraqet mundësi të shkëlqyeshme për industrinë dhe teknologjinë amerikane… dhe Departamenti i Energjisë do të jetë i gatshëm të ndihmojë në lehtësimin e bashkëpunimit ndërmjet industrisë amerikane dhe partnerëve industrialë në Kosovë”.

Në botën e sotme, siguria energjetike është siguri kombëtare, e llojllojshmëria e burimeve energjetike përmes gazit natyror është thelbësore për arritjen e të ardhmes së sigurt. Centralet elektrike me gaz natyror ofrojnë aftësinë për të përmbushur më mirë rritjen e kërkesës dhe për të stabilizuar çmimet gjatë periudhave të pikut. Zgjerimi i prodhimit të brendshëm të energjisë elektrike përtej kërkesës së vendit do të përmirësonte pavarësinë energjetike dhe do t’i mbronte konsumatorët nga lëvizjet e papritura të çmimeve.

Kosova duhet të veprojë shpejt për të realizuar këtë partneritet sepse ndërtimi i infrastrukturës së nevojshme do të kërkojë kohë. Eksportet e GNL -së amerikane pritet të dyfishohen deri në vitin 2030 dhe do të rrjedhin përmes projekteve rajonale si Korridori Vertikal i Gazit dhe terminali lundrues i gazit natyror në Kroaci. Kosova gjithashtu mund të lidhet me gazsjellësin që po ndërtohet për të lidhur terminalin e GNL -së në Aleksandrupolis në Greqi me Shkupin në Maqedoninë e Veriut.

Lidhja me një projekt gazsjellësi tashmë të planifikuar do të shkurtonte afatin kohor dhe do të ulte shpenzimet. Gjithashtu, Qeveria e Shteteve të Bashkuara ka në dispozicion mekanizma financimi për të ndërtuar infrastrukturë të gazit natyror. Kosova mund të punojë me partnerët rajonalë për të siguruar kontrata afatgjata dhe ekonomi të shkallës me çmime më konkurruese. Mundësia për t’iu bashkuar këtyre projekteve po mbyllet. Vonesa e këtij vendimi rrezikon që furnizimet amerikane të GNL-së të zotohen diku tjetër dhe një gjë e tillë mund ta lërë Kosovën si vendin e vetëm në Ballkanin Perëndimor pa qasje në GNL-në amerikan. Historia nuk mund të qëndrojë në rrugë të vendimeve që do t’i sjellin përfitime popullit të Kosovës sot dhe në të ardhmen.

Kosova tani përballet me një zgjedhje të rëndësishme strategjike. Administrata e presidentit Trump prioritet kryesor e ka uljen e varësisë së Evropës nga energjia ruse. Ne e nxisim Kosovën të hyjë në partneritet afatgjatë energjetik me Amerikën përmes GNL-së për të siguruar të ardhmen e saj energjetike. Së bashku, ne mund të forcojmë sigurinë energjetike dhe t’i rrisim ekonomitë tona krah për krahu.

Kjo përqindje është rritur nga 15.5 për qind një vit më parë. Që nga niveli më i ulët i shënuar në vitin 2023, numri i personave të prekur është rritur për rreth 1.2 milion, ndërsa organizata e ka përshkruar gjendjen si “situatë krize”.

Sipas përkufizimit të përdorur në BE, një person konsiderohet në rrezik varfërie nëse të ardhurat e familjes së tij janë nën 60 për qind të të ardhurave mesatare kombëtare. Në Gjermani, ky prag në vitin 2025 ishte rreth 1 mijë e 446 euro në muaj për një person që jeton vetëm.

Grupet më të prekura mbeten prindërit vetushqyes dhe personat që jetojnë vetëm. Rreziku është mbi mesataren edhe te të rinjtë nga 18 deri në 25 vjeç dhe te personat mbi 65 vjeç. Sipas raportimit, varfëria është më e ulët në landet më të pasura jugore, si Bavaria dhe Baden-Württembergu, ndërsa më e lartë në Bremen dhe Sachsen-Anhalt.

Të dhënat shtesë tregojnë se rreziku i varfërisë nuk prek vetëm personat me kualifikim të ulët. Rreth 1.9 milion persona me arsim universitar ishin në rrezik varfërie në vitin 2025, rreth 350 mijë më shumë se në vitin 2022. Megjithatë, rreziku mbetet dukshëm më i lartë te personat me nivel të ulët ose të mesëm arsimimi.

Në dokumentarin e Deutsche Welle “Once poor, always poor?”, të publikuar një vit më parë, varfëria paraqitet përmes jetës së familjeve në Berlin, ku shpenzimet për ushqim, banim dhe kujdes shëndetësor kufizojnë rëndë mundësitë e përditshme. Dokumentari e lidh varfërinë edhe me sëmundjen, papunësinë afatgjatë, mungesën e hapësirës së banimit dhe vështirësitë e fëmijëve në arsim.

Në dokumentar, një prej rasteve që paraqitet është familja e Pierre Hollberg në lagjen Marzahn-Hellersdorf të Berlinit, një zonë që përshkruhet si e pafavorizuar në aspektin social dhe ekonomik. Familja jeton në një banesë prej më pak se 90 metrash katrorë, ku gjashtë persona ndajnë katër dhoma, ndërsa shpenzimet e përditshme mbulohen me vështirësi.

Pierre thotë se për ushqim llogarit rreth 10 euro në ditë për të gjithë familjen. Në të njëjtën ndërtesë jeton edhe vjehrra e tij, Eveline Weyer, e cila kujdeset për nipërit dhe mbesat, përgatit ushqimin e mëngjesit dhe ndihmon vajzën e saj Mandy, e cila ka nevojë për përkujdesje të veçantë pas një goditjeje të rëndë në tru.

“Gjithçka po bëhet më e shtrenjtë, por ne nuk kemi më shumë para. Në fakt, kemi më pak”, thotë Eveline në dokumentar.

Ajo tregon se vetëm pak fruta dhe perime për bashkëshortin e saj të sëmurë i kishin kushtuar 35 euro, ndërsa edhe produktet bazë, si kastraveci, janë bërë të vështira për t’u përballuar rregullisht. Për familjen, banka e ushqimit është bërë pjesë e menaxhimit të përditshëm. Çdo dy javë, Eveline merr ushqime të dhuruara, sidomos fruta dhe perime, të cilat në supermarket do të kushtonin mbi 100 euro.

Dokumentari ndalet edhe te Jessica Laue, një nënë vetushqyese që për vite kishte jetuar me ndihmë sociale. Edhe pse tashmë punon, ajo thotë se të ardhurat nuk mjaftojnë për të mbuluar familjen pa mbështetje shtesë nga shteti. Sipas saj, paga neto prej 1 mijë e 418 eurosh nuk do të ishte e mjaftueshme, pasi më parë kishte marrë afër 1 mijë e 500 euro ndihmë sociale.

“Nëse do të jetoja vetëm me këtë pagë, do të ishim më keq sesa kur ishim me ndihmë sociale”, thotë ajo.

Në dokumentar, varfëria paraqitet edhe si problem që prek fëmijët në arsim dhe zhvillim. Organizata “Die Arche” në Berlin punon me fëmijë nga familje të varfra, duke ofruar mbështetje për lexim, ushqim dhe aktivitete sociale. Punonjësit e saj thonë se varfëria nuk nënkupton vetëm mungesë parash, por shpesh edhe mungesë sigurie, mbështetjeje dhe mundësish për fëmijët.

Në këtë kuptim, dokumentari e paraqet varfërinë jo vetëm si çështje të të ardhurave mujore, por si cikël që mund të ndikojë në banim, shëndet, arsim dhe në mundësitë e brezave të rinj për të dalë nga e njëjta gjendje.

Në nivel të Bashkimit Evropian, Eurostat ka raportuar se në vitin 2025 rreth 92.7 milionë persona, ose 20.9 për qind e popullsisë së BE-së, ishin në rrezik varfërie ose përjashtimi social. Norma më e lartë u regjistrua në Bullgari, Greqi dhe Rumani, ndërsa më e ulëta në Çeki, Poloni dhe Slloveni.

Debati në Gjermani pritet të vazhdojë në kuadër të politikave sociale dhe buxhetore, pasi Shoqata Paritetike e Mirëqenies ka kërkuar nga qeveria të mos shkurtojë përfitimet sociale, me arsyetimin se reduktimet e mëtejshme do ta rëndonin gjendjen. /Vrojtuesi

Sipas njoftimit të Policisë së Shtetit, rreth orës 16:30 autoritetet janë njoftuar se pesë persona që kishin hyrë në det për t’u larë ndodheshin në vështirësi për shkak të dallgëve të shkaktuara nga era e fortë, raporton Vrojtuesi.

Në aksionin e shpëtimit kanë ndërhyrë Policia Kufitare, policia e Lezhës, ekipet emergjente dhe qytetarë me mjete lundruese Jet Ski, të cilët kanë arritur t’i nxjerrin personat nga uji.

Të lënduarit janë transportuar me urgjencë në Spitalin Rajonal të Lezhës. Sipas informacionit paraprak nga stafi mjekësor, dy prej tyre nuk kanë arritur t’u mbijetojnë pasojave të mbytjes, ndërsa tre të tjerët po marrin trajtimin e nevojshëm mjekësor.

Pas ngjarjes ka reaguar edhe Presidenti i Shqipërisë, Bajram Begaj, i cili u bëri thirrje institucioneve dhe operatorëve turistikë për rritjen e masave të sigurisë në plazhe.

“Nisur nga ky rast i rëndë, ftoj institucionet qendrore dhe vendore, si edhe operatorët turistikë, të marrin të gjitha masat e nevojshme për të garantuar sigurinë në plazhe gjatë gjithë sezonit veror”, shkroi Begaj në rrjetet sociale.

Lidhur me rastin, grupi hetimor në koordinim me Prokurorinë ka nisur veprimet zyrtare për zbardhjen e plotë të rrethanave të ngjarjes. /Vrojtuesi

Pas dorëzimit të materialeve, Tërshani tha se prej kohësh është përballur me gjuhë urrejtjeje në rrjete sociale. Ajo theksoi se denoncimi nuk synon të shmangë kritikën politike, të cilën e konsideron pjesë të demokracisë, por të adresojë fyerjet dhe kërcënimet që, sipas saj, e tejkalojnë lirinë e shprehjes.

“Jam këtu për ta vendosur një vijë të qartë mes lirisë së shprehjes dhe dhunës. Që 10 vjet jam aktive në jetën publike, por sidomos tani jam subjekt i qindra komenteve fyese, denigruese, kërcënuese dhe plot urrejtje. Sot po dorëzoj 650 faqe material në Policinë e Kosovës, jo sepse jam lënduar nga kritika politike, në demokraci kritika është e domosdoshme, por sepse askush nuk ka të drejtë ta përdorë kërcënimin, poshtërimin dhe dhunën online si armë për t’i heshtur, frikësuar apo larguar gratë nga jeta publike e politike”, tha Tërshani.

Ajo shtoi se interneti nuk mund të trajtohet si hapësirë pa përgjegjësi, ku qytetarët mund të fyejnë, shpifin apo kërcënojnë pa pasoja ligjore.

“Shumë e kemi toleruar një kulturë ku njerëzit fshihen mbrapa ekraneve, mendojnë se mund të shpifin, të ofendojnë e të kërcënojnë pa asnjë pasojë. Kjo duhet të marrë fund. Interneti nuk është zonë pa ligj, edhe në hapësirën digjitale ekziston përgjegjësia, edhe aty ekziston dinjiteti njerëzor, edhe aty ekziston ligji”, u shpreh ajo.

Tërshani tha se nuk duhet të normalizohet ideja se gratë në politikë duhet të durojnë çdo sulm publik për t’u konsideruar të forta. Sipas saj, problemi nuk është mungesa e guximit të grave për të marrë pjesë në jetën publike, por kultura që i ekspozon ato ndaj fyerjeve dhe kërcënimeve.

“Ka vajza e gra që në vitin 2026 më thonë: ‘Faleminderit që e ke marrë guximin të na përfaqësosh edhe në politikë’. Çfarë guximi duhet për të qenë grua në politikë? Për të kandiduar, për të folur në publik? Boll më me romantizimin e gruas së fortë në politikë. Synimi nuk është të krijohen gra që durojnë çdo gjë, synimi është që secili njeri që merr guximin të shajë e të fyejë në rrjete sociale, të dalë para institucioneve të drejtësisë dhe të marrë dënimin meritor”, tha ajo.

Adelina Tërshani është aktiviste feministe dhe autore, me përvojë mbi dhjetëvjeçare në jetën publike dhe në angazhimin për të drejtat e grave, të rinjve dhe komuniteteve të margjinalizuara. Së fundmi, ajo i është bashkuar listës së Lëvizjes Vetëvendosje, me të cilën tani është në garë për deputete në Kuvendin e Kosovës.

Kryeministri në detyre Albin Kurti, gjatë prezantimit të saj, e kishte përshkruar Tërshanin si një zë intelektual dhe kritik, me formim akademik në Gazetari dhe Menaxhim të Konflikteve, si dhe me studime të kryera në Itali.

Tërshani ka zhvilluar edhe aktivitet politik e shoqëror në Itali, ku ka takuar presidentin italian Sergio Mattarella, me të cilin ka biseduar për zhvillimet në Kosovë dhe Itali.

Para të pranishmëve foli kandidati i LVV-së për kryeministër, Albin Kurti, i cili gjatë fjalimit u ndal te ato që i cilësoi si të arritura të qeverisjes së tij. Ai tha se rritja ekonomike në vend ka krijuar mundësi për mbështetje më të madhe ndaj qytetarëve.

Sipas Kurtit, sektori privat është ndër sektorët që më së shumti ka përfituar nga zhvillimet ekonomike gjatë viteve të fundit.

“Rritjen ekonomike më së shumti është duke e përjetuar sektori privat. Për gjashtë vjet u është dyfishuar qarkullimi, nga 12.5 miliardë në 25 miliardë”, tha ai.

Kurti paralajmëroi edhe nisjen e dialogut me sektorin privat, me qëllim që paga e 13-të të zbatohet sa më shpejt edhe për punëtorët e këtij sektori, raporton Vrojtuesi.

Ai shtoi se, si pjesë e vizionit të LVV-së, do të synohet edhe bashkërendimi me sektorin privat për futjen graduale të pagës së 14-të.

“Si vizion, të fillojmë edhe bashkërendimin me sektorin privat për ta mundësuar futjen graduale të pagës së 14-të”, tha Kurti.

Gjatë fjalimit, ai përmendi edhe disa projekte që, sipas tij, janë realizuar nga qeveria për Komunën e Ferizajt. Në këtë pjesë, Kurti kritikoi edhe Partinë Demokratike të Kosovës, e cila udhëheq me këtë komunë.

“Derisa ata të tjerët premtojnë kot, ne realizojmë fort”, deklaroi ai.

Në tubimin hapës të fushatës në Ferizaj ishte e pranishme edhe ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, e cila është njëkohësisht kandidate për deputete nga radhët e Lëvizjes Vetëvendosje. /Vrojtuesi

Në një atmosferë mobilizuese të fushatës, Tërshani u takua me qytetarë, studentë, aktivistë dhe përfaqësues të komunitetit lokal, duke përcjellë mesazhin e saj

për mbështetje ndaj Lëvizjes Vetëvendosje! në zgjedhjet e 7 qershorit.

Adelina Tërshani garon për deputete me numrin 74.

“Te fleta e votimit veç fokusohuni te 116, këta tjerët këndej krejt jemi të mirë”, u tha Tërshani qytetarëve në Shtime.

Vizita në Shtime u zhvillua nën mesazhin “Shtimja e vendosur për shtet, që shteti të jetë për krejt”, siç shkroi Glauk Konjufca pas takimeve të zhvilluara në këtë komunë.

Ai bëri të ditur se dita nisi me një takim me qytetarë dhe studentë, ku u diskutua për rëndësinë e vazhdimit të punëve të mira, për mundësitë që duhet krijuar për të rinjtë dhe për nevojën që shteti të mbetet në shërbim të qytetarëve.

Pjesë e vizitës ishte edhe biznesi vendor “Mendi”, ku kandidatët panë nga afër punën dhe përkushtimin që qëndron pas një prodhimi unik vendor. Sipas Konjufcës, biznese të tilla japin kontribut të rëndësishëm për ekonominë lokale dhe për punësimin në vend.

Vizita në Shtime u përmbyll me aktivistët e Lëvizjes Vetëvendosje, të cilët Konjufca i cilësoi si njerëz që çdo ditë angazhohen me përkushtim për organizatën dhe për ta mbajtur të fortë lidhjen me qytetarët.

“Pikërisht ky angazhim është forca që vazhdon t’i çojë përpara punët e mira për Republikën. Më 7 qershor, bashkë ia qesim pikën”, shkroi Konjufca.

Adelina Tërshani është një nga emrat që i është bashkuar listës së Lëvizjes Vetëvendosje, për Kuvendin e Kosovës. Ajo ka studiuar në Itali, ku ka zhvilluar edhe veprimtari politike e shoqërore. Gjatë angazhimit të saj atje, Tërshani ka pasur rastin të takojë edhe presidentin italian, Sergio Mattarella, me të cilin ka biseduar për zhvillimet në Kosovë dhe Itali.

Më herët, kryeministri Albin Kurti e kishte prezantuar aderimin e saj në Lëvizjen Vetëvendosje, duke e cilësuar si një zë intelektual dhe kritik që e pasuron programin për drejtësi shoqërore.

Sipas Kurtit, me formimin akademik në Gazetari dhe Menaxhim të Konflikteve, si dhe me përvojën në aktivizëm, Adelina Tërshani sjell një angazhim mbi dhjetëvjeçar në mbrojtje të të drejtave të grave, të rinjve dhe komuniteteve të margjinalizuara.

Në Shtime, ajo u paraqit si pjesë e një ekipi politik që kërkon vazhdimin e punëve të nisura, me fokus te qytetari, të rinjtë, zhvillimi lokal dhe forcimi i shtetit në shërbim të të gjithëve.

Vendimi u prezantua në mbledhjen e Qeverisë, të mbajtur mëngjesin e 22 majit, nga kryeministri në detyrë, Albin Kurti, si pjesë e Pakos për përballje me inflacionin 2.0. Sipas tij, kjo pako ishte planifikuar më herët, por nuk kishte arritur të miratohej në Kuvendin tashmë të shpërndarë, për shkak të asaj që ai e quajti “bllokim nga blloku opozitar”.

Kurti tha se pakoja e propozuar më herët kapte vlerën prej 200 milionë eurosh, por gjatë prezantimit nuk e saktësoi nëse vendimi i miratuar këtë të premte ka të njëjtën vlerë financiare.

Sipas vendimit, pensionistët dhe fëmijët do të mund t’i marrin pagesat prej 100 eurosh nga java e ardhshme. Po javën e ardhshme pritet të hapet edhe procedura e aplikimit për punëtorët e sektorit privat dhe studentët aktivë.

Duke e lidhur vendimin me mungesën e buxhetit të rishikuar, Kurti tha se pakoja nuk i mbulon të gjitha nevojat, por sipas tij, do të lehtësojë sadopak barrën e familjeve.

“Jemi të vetëdijshëm që në mungesë të buxhetit të rishikuar, i cili u bllokua nga blloku opozitar, kjo pako nuk i adreson të gjitha problemet e nevojat, por sado pak lehtëson barrën për secilën familje në vendin tonë. Sepse për dallim nga blloku opozitar, Qeveria jonë kujdeset që dora e shtetit ta prekë secilin”, tha Kurti.

Ministri në detyrë i Financave, Hekuran Murati, sqaroi se punëtorët e sektorit privat që mund të përfitojnë nga kjo masë janë ata që kanë pagë më të ulët se 1 mijë euro.

Përveç pagesave të njëhershme, Qeveria në detyrë njoftoi edhe rritjen e shtesave për lehonat. Kurti tha se kishte premtuar që këto shtesa të barazohen me pagën minimale, e cila nga korriku pritet të bëhet 500 euro në muaj. Sipas tij, Qeveria nuk do ta presë korrikun, por do ta zbatojë rritjen që nga muaji maj.

“Sivjet, nga korriku paga minimale bëhet 500 euro në muaj. E njësoj si vitin e kaluar, ne këtë maj po i rrisim shtesat për lehona, nga 325.9 euro në muaj në 500 euro në muaj. Me fjalë të tjera nuk po e presim korrikun, por po e bëjmë qysh tani, nga ky muaj”, tha Kurti.

Ekzekutivi paguan vlerën e pagës minimale për gjashtë muaj për lehonat e papuna, ndërsa për tri muaj për ato të punësuara. Këto të fundit marrin edhe një pagesë tjetër sipas Ligjit të punës.

Kurti paralajmëroi edhe një program të ri për mbështetjen e grave, të quajtur “Superpuna për gratë”. Sipas tij, programi parasheh pagesën e gjashtë muajve të pagës minimale për gratë që rikthehen në tregun e punës.

Vendimi i Qeverisë në detyrë ka nxitur reagime nga opozita, shoqëria civile dhe përfaqësues të sektorit ekonomik. Kritikat janë përqendruar kryesisht te koha e marrjes së vendimit, pasi zgjedhjet parlamentare pritet të mbahen më 7 qershor.

Kryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës, Lumir Abdixhiku, e cilësoi pakon si përpjekje për të ndikuar te votuesit, duke thënë se Qeveria po përdor “çdo mjet të mundshëm” për të qëndruar në pushtet.

“Kjo nuk është pako e inflacionit. Kjo është pako e tentimit për blerje vote. Një përpjekje e vonshme për të mbuluar dështimin qeverisës me paranë e vet qytetarëve. Një ofendim zgjedhor për dinjitetin dhe nevojat reale të njerëzve të vendit”, shkroi Abdixhiku.

Reagim pati edhe nga Artan Behrami, kandidat për deputet nga Partia Demokratike e Kosovës. Ai kërkoi ndërhyrjen e Prokurorisë, duke e cilësuar vendimin si ndikim të drejtpërdrejtë te votuesit.
“Prokuroria duhet tani të zbarkojë në Qeverinë e Kosovës. Kjo është blerje klasike e votës, është ndikim i drejtpërdrejtë te votuesit”, shkroi Behrami.

Edhe Albert Krasniqi nga organizata Demokraci Plus e vlerësoi vendimin si tentim për blerje votash. Sipas tij, shpërndarja e parave nga arka e shtetit në mes të procesit zgjedhor tregon mungesë idesh për politika afatgjata.

Vëzhguesi i zhvillimeve politike, Dardan Sejdiu, shkroi se ky vendim, i marrë në prag të zgjedhjeve, nuk përbën kujdes të mirëfilltë për qytetarin.

“Kjo është blerje e votës me paratë e qytetarit”, shkroi ai.

Për vendimin reagoi edhe Oda Ekonomike Amerikane në Kosovë, e cila shprehu shqetësim për përdorimin e masave të njëhershme financiare si përgjigje ndaj inflacionit. Sipas Odës, masa të tilla mund të ofrojnë lehtësim afatshkurtër, por nuk adresojnë problemet strukturore të ekonomisë.

Oda Amerikane vlerësoi se politikat publike duhet të orientohen më shumë drejt investimeve në infrastrukturë, energji, digjitalizim, arsim dhe zhvillim të fuqisë punëtore. Sipas saj, një sektor privat më konkurrues krijon punësim më të qëndrueshëm dhe rritje më afatgjatë të pagave.

Të dhënat zyrtare të Agjencisë së Statistikave të Kosovës flasin për inflacion prej 7.5 për qind në katërmujorin e parë të këtij viti. Ndërkaq, viti 2025 u mbyll me inflacion prej 3.9 për qind.

Sipas Fondit Monetar Ndërkombëtar, aktiviteti ekonomik në Kosovë është ngadalësuar, ndërsa inflacioni është rritur gjatë vitit të fundit, kryesisht për shkak të rritjes së çmimeve të ushqimeve.

Ky nuk është rasti i parë kur Qeveria Kurti merr vendime të ngjashme në prag zgjedhjesh. Katër ditë para zgjedhjeve të jashtëzakonshme parlamentare të 28 dhjetorit 2025, Kurti kishte njoftuar ndarjen e nga 100 eurove shtesë për fëmijët dhe pensionistët. Pagesat atëherë ishin planifikuar të ekzekutoheshin më 29 dhjetor, një ditë pas ditës së votimit.

Kujtojmë se vendime të ngjashme janë marrë edhe më herët nga qeveri të tjera në Kosovë, sidomos në prag të cikleve zgjedhore, përmes rritjes së pagave ose mbështetjes financiare për kategori të caktuara. /Vrojtuesi

Rreth 1.2 miliardë njerëz në mbarë botën vuajnë nga çrregullime mendore, një shifër kjo që shënon një rritje prej 95.5% që nga viti 1990 deri në vitin 2023. Të dhënat vijnë nga një studim i ri i publikuar të enjten në revistën shkencore “The Lancet“, i cili zbulon se ankthi dhe depresioni përbëjnë barrën më të madhe të këtyre patologjive globale.

Kjo rritje vjen si pasojë e një ndërthurjeje mes përmirësimit të diagnostikimit, rritjes së popullsisë dhe presioneve në rritje socio-ekonomike të dekadave të fundit.

Sipas raportimit të CNN, rritjet më të theksuara janë regjistruar pikërisht te ankthi dhe depresioni, të cilat ishin edhe gjendjet më të përhapura gjatë vitit 2023. Në vend të tretë renditen çrregullimet e personalitetit, të cilat zhvillohen të pavarura nga përdorimi i substancave, transmeton Vrojtuesi.

Pjesë e kësaj analize ishin edhe 12 çrregullime të tjera, përfshirë skizofreninë, spektrin e autizmit, çrregullimin e vëmendjes dhe hiperaktivitetit (ADHD), si dhe çrregullimet e të ushqyerit.

Të dhënat tregojnë se ankthi ka pësuar një rritje globale prej 158%, ndërsa depresioni është shtuar me 131% në krahasim me fillimin e viteve ’90.

Sëmundjet më pak të shpeshta në popullatë ishin anoreksia, bulimia dhe skizofrenia. Megjithatë, studiuesit sqarojnë se këto gjendje nuk janë të rralla, pasi gjatë vitit 2023 numëruan përkatësisht rreth 4 milionë, 14 milionë dhe 26 milionë raste në të gjithë botën.

Autori kryesor i studimit vuri në dukje ndërlikueshmërinë e shkaqeve që fshihen pas këtyre shifrave të larta dhe theksoi nevojën për veprim urgjent.

“Isha sinqerisht i shokuar nga përmasat e këtij fenomeni. Këtu ndërhyjnë shumë faktorë dhe është e vështirë t’i ndajmë të gjithë nga njëri-tjetri, prandaj adresimi i këtyre rreziqeve kërkon një lidership kolektiv në nivel global,” u shpreh Dr. Damian Santomauro, profesor në Universitetin e Queensland në Australi.

Demografia e këtyre çrregullimeve tregon dallime të qarta. Shumica e problemeve të shëndetit mendor regjistrohen më shpesh te gratë. Nga ana tjetër, autizmi, ADHD-ja, çrregullimet e sjelljes dhe ato të personalitetit rezultojnë dukshëm më të përhapura te burrat dhe djemtë.

Studimi hedh dritë edhe mbi ndikimin e gjatë të pandemisë Covid-19. Normat e ankthit dhe depresionit ishin tashmë në rritje para krizës shëndetësore. Por, gjatë dhe pas pandemisë, depresioni u rrit dhe nuk është rikthyer më në nivelet e mëparshme, ndërsa ankthi arriti kulmin dhe mbeti në shifra të larta përgjatë vitit 2023.

Ky hulumtim masiv bazohet në të dhënat e Studimit të Barrës Globale të Sëmundjeve (GBD), i udhëhequr nga Universiteti i Uashingtonit. Pavarësisht saktësisë së të dhënave, studiuesit pranojnë se mosraportimi i rasteve mbetet një sfidë reale në terren.

“Këto përllogaritje trajtojnë problemin e nënraportimit dhe aktualisht janë vlerësimet më të mira që kemi në dispozicion. Këto shifra janë aq afër realitetit global sa mund të arrijmë të masim,” theksoi Paul Bolton, shkencëtar në Universitetin Johns Hopkins.

Një gjetje thelbësore e këtij raporti është zhvendosja e moshës më të prekur. Historikisht, barra kryesore e sëmundjeve mendore rëndonte mbi moshën e mesme. Tani, sipas të dhënave të GBD-së, kulmi i rasteve po regjistrohet në grupmoshën 15 deri në 19 vjeç. Kjo periudhë është jetike për zhvillimin e trurit dhe aftësive sociale, dhe çdo ndërprerje e këtij zhvillimi sjell pasoja afatgjata.

Ekspertët shpjegojnë se kjo fazë e jetës është kritike, dhe ndërsa zvogëlimi i stigmës ka rritur numrin e vizitave te specialistët, rrethanat e jashtme mbeten faktori kryesor rëndues.

“Stigma ndaj sëmundjeve mendore është reduktuar ndjeshëm dhe njerëzit janë më të gatshëm të flasin hapur për to. Por, nëse bëjmë një hap pas dhe shikojmë kushtet aktuale në të cilat po jetojnë njerëzit, rritja e shifrave fatkeqësisht nuk përbën asnjë surprizë,” theksoi Dr. Robert Trestman, drejtues i psikiatrisë në Shkollën e Mjekësisë në Virginia Tech.

Shkaqet që ushqejnë këto shifra janë të shumta dhe të ndërthurura. Faktorët përfshijnë instabilitetin ekonomik, traumat, kujdesin shëndetësor të papërballueshëm, konfliktet politike, pasigurinë ushqimore, diskriminimin dhe rënien e ndjeshme të lidhjeve reale sociale.

Rritja e rasteve globale përplaset drejtpërdrejt me mungesën e theksuar të investimeve në shëndetësi. Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH), në raportet e saj të fundit mbi Shëndetin Mendor Botëror, thekson se shtetet shpenzojnë mesatarisht më pak se 2% të buxhetit të tyre shëndetësor për shërbimet psikologjike.

Në vitet e ardhshme, pritet një presion në rritje ndaj qeverive për të integruar shërbimet e shëndetit mendor brenda kujdesit parësor mjekësor. Gjithashtu, sipas të dhënave nga platformat globale të shëndetësisë, po shihet një orientim i shpejtë drejt terapisë dixhitale dhe ndërhyrjeve parandaluese direkt në shkolla dhe universitete, për t’u ardhur në ndihmë të rinjve përpara se
problemet të bëhen kronike.

Përballë këtij realiteti, përgjigjja ndaj nevojave të popullatës kërkon një ristrukturim të plotë të burimeve, pasi shtimi i barrës së sëmundjeve nuk është shoqëruar me zgjerimin e shërbimeve të nevojshme.

Krahas mbështetjes mjekësore, ekspertët kërkojnë nga individët përmirësimin e faktorëve bazë të stilit të jetesës, si higjiena e gjumit dhe mbajtja e një balance të shëndetshme mes punës dhe kohës së lirë, duke e kthyer shëndetin mendor në një detyrim themelor për funksionimin e shoqërisë. /Vrojtuesi

Tre persona u vranë në një sulm me armë në Qendrën Islame të San Diegos, pasi dy të rinj të armatosur hynë në objekt dhe hapën zjarr ndaj besimtarëve. Mes viktimave ishte edhe Amin Abdullah, 51 vjeç, baba i tetë fëmijëve dhe roje sigurie në xhami, i cili sipas autoriteteve ndihmoi në shpëtimin e shumë personave që ndodheshin brenda.

Sipas raportimeve BBC-së, Abdullah dhe dy viktimat e tjera, Nadir Awad dhe Mansour Kaziha, u përpoqën të vononin dhe të shpërqendronin sulmuesit, përcjell Vrojtuesi.

Autoritetet thanë se veprimet e tyre ndihmuan që njerëzit brenda objektit, përfshirë rreth 140 fëmijë, të futeshin në procedurë izolimi.

Shefi i Policisë së San Diegos, Scott Wahl, tha se sulmuesit kishin kaluar pranë Abdullahut në hyrje të xhamisë, por ai reagoi menjëherë. Sipas policisë, ai i kishte njoftuar të pranishmit
përmes radios që të mbylleshin brenda, ndërsa më pas ishte përballur me sulmuesit dhe kishte hapur zjarr ndaj tyre.

Gjatë përballjes, Abdullah u plagos, por vazhdoi t’i mbante sulmuesit larg zonave ku ndodheshin njerëzit. Policia tha se ai arriti t’i detyronte ata të tërhiqeshin drejt parkingut të xhamisë, ku më pas u qëllua për vdekje.

“Shembulli i tij ishte heroik. Pa dyshim, ai shpëtoi jetë”, tha shefi i policisë, Scott Wahl.

Në sulm u vranë edhe Nadir Awad, 57 vjeç, dhe Mansour Kaziha, 78 vjeç, i njohur nga komuniteti si Abu Ezz. Sipas autoriteteve dhe drejtuesve të xhamisë, edhe ata u përpoqën të përballeshin me sulmuesit në parking. Kaziha arriti të telefononte policinë para se të vritej.

Wahl tha se tre viktimat nuk humbën jetën kot, pasi veprimet e tyre penguan sulmuesit të shkaktonin më shumë viktima.

“Pa shpërqendrimin e tyre, pa vonesën që u shkaktuan këtyre dy personave, pa dyshim do të kishte pasur shumë më tepër viktima”, tha Wahl.

Imami i Qendrës Islame të San Diegos, Taha Hassane, i përshkroi tre burrat si njerëz të pazëvendësueshëm për komunitetin. Ai tha se ata nuk ishin vetëm besimtarë të rregullt, por figura që e kishin bërë xhaminë të ndihej si shtëpi për shumë njerëz.

“Ne i quajmë vëllezërit tanë në komunitet. Ne i quajmë dëshmorët dhe heronjtë tanë”, tha Hassane.

Amin Abdullah kujtohet nga besimtarët si njeriu që i priste vizitorët me buzëqeshje dhe me përshëndetjen tradicionale myslimane “selam alejkum”. Miqtë e tij thanë se ai ishte pothuajse çdo ditë në xhami dhe se e merrte shumë seriozisht detyrën e tij si roje sigurie.

View this post on Instagram

A post shared by Wandering Dervish (@timbuktrip)

Vajza e tij, Hawaa Abdullah, tha në një konferencë për media se babai i saj ishte i dashur, mbështetës dhe model për familjen. Ajo tregoi se ai ndonjëherë nuk hante gjatë ndërrimit të punës, sepse kishte frikë se diçka mund të ndodhte pikërisht në momentin kur ai do të ishte në pushim.

“Ai donte ta ruante ushqimin derisa të largohej nga puna, sepse kishte frikë se nëse do të ishte në pushim, mund të ndodhte diçka e keqe”, tha ajo.

Sipas miqve të tij, Abdullah ishte konvertuar në Islam në vitet 1990 dhe që atëherë ishte bërë pjesë aktive e komunitetit mysliman në San Diego. Shaykh Uthman Ibn Farooq, mik i familjes, tha se Abdullah kishte zgjedhur të punonte si roje sigurie sepse donte të mbronte njerëzit e pafajshëm.

Mansour Kaziha ishte pjesë e Qendrës Islame të San Diegos që nga vitet 1980. Për shumë anëtarë të komunitetit, ai ishte njeriu që thirrej sa herë që kishte nevojë për ndihmë, mirëmbajtje ose organizim brenda objektit.

“Ai ishte mjeshtri i punëve. Ishte kuzhinieri. Ishte kujdestari. Ishte shitësi. Ishte gjithçka”, tha imami Hassane.

Djali i tij, Yasser Kaziha, e përshkroi të atin si shtyllë të familjes dhe të komunitetit. Ai tha se babai i kishte mësuar fëmijët të përballonin vështirësitë dhe të vazhdonin përpara me përgjegjësi.

Nadir Awad jetonte përballë Qendrës Islame dhe, sipas imam Hassane, shkonte çdo ditë në falje. Kur dëgjoi të shtënat, ai doli nga shtëpia dhe vrapoi drejt objektit, ku gruaja e tij punonte si mësuese në shkollën e qendrës.

“Ai doli nga shtëpia, duke u përpjekur të shkonte dhe të bënte diçka për të ndihmuar”, tha Hassane.

Dy sulmuesit e dyshuar, të moshës 17 dhe 18 vjeç, u gjetën më vonë të vdekur në një automjet, disa blloqe larg xhamisë. Sipas policisë, ata dyshohet se vdiqën nga plagë të vetëshkaktuara.
Autoritetet amerikane kanë bërë të ditur se rasti po hetohet si krim i mundshëm urrejtjeje. Sipas policisë, hetuesit po shqyrtojnë prova që tregojnë se sulmuesit kishin shfaqur urrejtje ndaj grupeve të ndryshme fetare dhe racore.

Mediat amerikane raportuan se policia ishte njoftuar më herët nga nëna e njërit prej të dyshuarve, e cila kishte thënë se djali i saj ishte larguar me armë dhe me veturën e saj. Ajo kishte paralajmëruar autoritetet se ai mund të ishte në rrezik për vetëvrasje dhe se mund të ishte me një shok.

Sulmi ka nxitur reagime të shumta në Shtetet e Bashkuara. Zëvendëspresidenti JD Vance e dënoi ngjarjen dhe bëri thirrje për unitet, ndërsa përfaqësues të komuniteteve myslimane kanë kërkuar më shumë vëmendje ndaj sigurisë së objekteve fetare.

Për familjen e Amin Abdullahut është hapur edhe një fond ndihme online, i cili ka mbledhur më shumë se 1.6 milionë dollarë. Për komunitetin e Qendrës Islame të San Diegos, megjithatë, kujtimi kryesor mbetet mënyra se si Abdullah, Kaziha dhe Awad vepruan në minutat e fundit: duke u përpjekur të mbronin të tjerët. /Vrojtuesi

Prifti katolik dhe ekzorcist nga Kanadaja, Carlos Martins, pretendon se fenomeni i UFO-ve mund të jetë pjesë e një mashtrimi shpirtëror që, sipas tij, synon të krijojë dyshime ndaj krishterimit dhe shkrimeve biblike.

Në një intervistë për Daily Mail, Martins tha se besimi në qytetërime jashtëtokësore mund të përdoret nga djalli për të ndërtuar një shpjegim alternativ mbi ekzistencën e njeriut dhe universit, përcjell Vrojtuesi.

Martins, i lindur në Ontario dhe i njohur për kryerjen e ekzorcizmave në vende të ndryshme të botës, e lidh këtë bindje me një përvojë që, sipas tij, e kishte përjetuar një mik i tij i afërt shumë vite më parë.

Prifti tregoi se miku i tij, para se të konvertohej në krishterim, kishte parë bashkë me një person tjetër një objekt gjigant në qiell, mbi një park në periferi të qytetit ku jetonin. Sipas përshkrimit të tij, objekti ishte aq i madh sa dukej sikur shtrihej në përmasat e “shumë fushave të futbollit”.

“Ata po ecnin në një shteg mes dy shtëpive, që hapej në një park të madh. Kur shikuan lart, panë një anije jashtëzakonisht të madhe. Ishte shumë e madhe, në përmasat e shumë fushave të futbollit”, tha Martins, duke rrëfyer përvojën e mikut të tij.

Sipas tij, dy dëshmitarët e panë objektin për më pak se një minutë. Më pas, ai u zhduk me një shpejtësi të menjëhershme.

“Shikuan njëri-tjetrin, pastaj sërish anijen. Papritur, ajo u largua me një shpejtësi të paimagjinueshme, menjëherë si një plumb. Nuk pati përshpejtim gradual. Thjesht u zhduk nga qielli”, tha Martins.

Ajo që, sipas priftit, e bëri ngjarjen edhe më të pazakontë ishte fakti se askush tjetër në qytet nuk raportoi ta kishte parë objektin. Nuk pati raportime në gazetat lokale, telefonata emergjence apo dëshmi të tjera publike për një objekt kaq të madh në qiell.

Martins tha se miku i tij e kishte pasur të vështirë ta shpjegonte këtë përvojë për vite me radhë. Pas konvertimit në krishterim, ai e kishte interpretuar ndryshe atë që kishte parë.

“Kur u konvertua, folëm përsëri për këtë. E pyeta: ‘Çfarë mendon se ishte?’ Ai më tha: ‘Pa dyshim, ishte djalli’”, tregoi Martins.

Sipas priftit, miku i tij besonte se pranimi i idesë për jetë jashtëtokësore do të krijonte dyshime ndaj mënyrës se si krishterimi e shpjegon krijimin dhe planin e Zotit për universin.

Martins argumenton se, nëse djalli arrin të fusë në imagjinatën njerëzore idenë e qytetërimeve jashtëtokësore, atëherë mund të krijohet një “rrëfim konkurrues” ndaj shkrimeve judeo-krishtere.

“Nëse djalli e sjell këtë, ai mund të vendosë në imagjinatën njerëzore idenë se ekziston jetë jashtëtokësore, se ka qytetërime atje jashtë. Pastaj mund të shkaktojë dyshim ndaj Shkrimeve”, tha Martins.

Ai shtoi se, sipas tij, kjo do të krijonte një shpjegim paralel që tekstet fetare nuk e trajtojnë drejtpërdrejt.

“Çfarë ka bërë ai atëherë? Ka vendosur një rrëfim konkurrues ndaj shkrimeve të krishtera, diçka që shkrimet judeo-krishtere nuk mund ta shpjegojnë. Kështu krijohet një refuzim i tërthortë i së vërtetës së zbulesës”, u shpreh prifti.

Martins thotë se gjatë dekadës së fundit ka vërejtur më shumë raste ku temat e UFO-ve, jetës jashtëtokësore dhe ekzorcizmit përmenden së bashku. Ai nuk thotë se kjo është e zakonshme, por sipas tij, prirja është në rritje.

Pretendime të ngjashme janë shfaqur edhe në disa qarqe konservatore fetare në Shtetet e Bashkuara. Zëvendëspresidenti amerikan J.D. Vance, në një podcast në mars, kishte thënë se nuk beson se këto fenomene janë alienë, por “demonë”.

Martins i lidh edhe disa rrëfime për rrëmbime nga alienët me përshkrimet që, sipas tij, shfaqen në rastet e mundshme të pushtimit apo torturës demonike. Ai përmend humbje të kujtesës, ndjenjën e dhunimit të trupit dhe përvoja të përsëritura frike te personat që raportojnë ngjarje të tilla.

“Kur lexon rrëfime të njerëzve që pretendojnë se janë rrëmbyer, ato janë shumë të ngjashme me përvojat e atyre që thonë se janë torturuar nga demonët. Ka boshllëqe të mëdha në kujtesë”, tha Martins.

Ai pretendon se forcat demonike mund të krijojnë iluzione pamore dhe të mashtrojnë shqisat. Për të ilustruar këtë, Martins rrëfeu një rast ekzorcizmi ndaj një zjarrfikësi, ku sipas tij, personi reagoi dhunshëm pasi prifti i kishte hedhur fshehurazi pak ujë të bekuar në rroba.

“U ngrit menjëherë nga karrigia dhe nisi të fishkëllente. Dhëmbët e tij dukej sikur u zgjatën për rreth dy inç, sikur për një çast kishte dhëmbë si të egërsirës”, tha Martins.

Megjithatë, ai nuk pretendon se ndryshimi ishte fizikisht real. Sipas tij, bëhej fjalë për një iluzion të krijuar përmes mashtrimit të shqisave.

Këto deklarata vijnë në një kohë kur debati për UFO-t dhe fenomenet ajrore të paidentifikuara është rikthyer në vëmendjen publike në SHBA. Më 8 maj 2026, Pentagoni nisi publikimin e paketës së parë të dosjeve të deklasifikuara për UFO-t dhe UAP-t. Publikimi përfshinte 162 materiale, me video, fotografi dhe dokumente nga disa agjenci amerikane, ndërsa disa prej rasteve lidhen me incidente që datojnë prej gati 80 vitesh.

Publikimi i dosjeve erdhi pas një urdhri presidencial të muajit shkurt, që kërkonte më shumë transparencë për jetën aliene, fenomenet ajrore të paidentifikuara dhe objektet fluturuese të paidentifikuara.

Pentagoni tha se publiku amerikan tani mund të ketë qasje në video, fotografi dhe dokumente të deklasifikuara mbi këto fenomene, pa pasur nevojë për autorizime të veçanta.

Megjithatë, ish-drejtuesi i Zyrës për Zgjidhjen e Anomalive në të Gjitha Fushat, Sean Kirkpatrick, ka paralajmëruar se publiku nuk duhet të presë prova për ekzistencën e alienëve. Sipas tij, shumë video që paraqiten si dëshmi për teknologji jashtëtokësore mund të shpjegohen me efekte optike, kamera infra të kuqe, motorë avionësh apo objekte të tjera të nxehta të kapura nga pajisjet
ushtarake.

Raporti i parë i AARO-s në vitin 2024 kishte identifikuar qindra incidente të reja me fenomene ajrore të paidentifikuara, por nuk kishte gjetur prova se qeveria amerikane kishte konfirmuar ndonjëherë shikimin e teknologjisë aliene.

Pavarësisht mungesës së provave zyrtare, UFO-t vazhdojnë të mbeten temë ku përplasen shpjegimet shkencore, dyshimet politike, interpretimet fetare dhe interesimi i madh publik për atë që ende nuk është shpjeguar plotësisht. /Vrojtuesi