Një shtrëngim duarsh që zgjati vetëm pak sekonda, por që peshon sa një kapitull i ri diplomatik, sapo ka ndodhur në sallën kryesore të Forumit Ekonomik në Davos. Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, u rreshtua sot krah Presidentit amerikan Donald Trump, duke e bërë Kosovën një nga 19 shtetet e para në botë që nënshkruan themelimin e “Bordit të Paqes”.
Ftesa, e cila i ishte dërguar personalisht Presidentes Osmani nga vetë Trump, u bë publike vetëm dje, duke paraprirë udhëtimin e saj drejt Zvicrës. Ky moment shënon një kulm të ri në marrëdhëniet mes Prishtinës dhe Uashingtonit, ku Kosova nuk shihet thjesht si konsumatore e sigurisë, por si një palë aktive në vendimmarrjen globale për zonat e konfliktit.
Në skenën e mbushur me liderë nga Lindja e Mesme dhe Amerika e Jugut, një detaj nuk u shpëtoi mediave ndërkombëtare. Vjosa Osmani ishte e vetmja grua udhëheqëse që u ul në rreshtin e parë të këtij mekanizmi të ri global. Pranë saj qëndronin krerët e shteteve si Argjentina, Azerbajxhani, Hungaria dhe Arabia Saudite.
Donald Trump, duke iu drejtuar grupit ku bënte pjesë edhe Osmani, nuk i kurseu elozhet. Ai i cilësoi të pranishmit si figurat më me ndikim në planetin tonë në këtë moment.
“Ju jeni njerëzit më të mëdhenj, njerëzit më të rëndësishëm në botë, njerëzit më të fuqishëm në botë”, theksoi Trump.
Presidenti amerikan, me stilin e tij karakteristik, u kthye nga liderët duke shprehur një simpati të pazakontë për të gjithë ekipin nënshkrues. Ai bëri shaka me faktin se zakonisht e ka të vështirë të pëlqejë të gjithë kolegët e tij në skenë.
“Në fakt, në këtë grup, i pëlqej të gjithë pa përjashtim. A e besoni? Zakonisht kam rreth dy a tre që nuk i duroj”, u shpreh ai, duke i quajtur ata “miq” dhe “top udhëheqës”.
Bordi i Paqes nuk është thjesht një forum simbolik. Ky organ i ri tranzitor ka marrë tashmë mbështetjen e Këshillit të Sigurimit të OKB-së përmes një rezolute të nëntorit të kaluar. Fokusimi i parë dhe më emergjent i këtij bordi do të jetë rindërtimi i Rripit të Gazës.
Për Kosovën, pjesëmarrja në këtë listë prej 19 shtetesh, ku bëjnë pjesë edhe Turqia, Katari dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, do të thotë një vend në tavolinën ku dizajnohet e ardhmja e Lindjes së Mesme. Përderisa vende si Britania e Madhe, Franca dhe Italia kanë zgjedhur të qëndrojnë anash për momentin, Prishtina zyrtare ka zgjedhur rrugën e bashkëpunimit të drejtpërdrejtë me administratën Trump.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, i cili mori fjalën pas nënshkrimit, e përshkroi këtë iniciativë si një “punë në zhvillim e sipër”. Ai vuri në dukje se Trump nuk ndihet i kufizuar nga barrierat e së kaluarës dhe është i gatshëm të angazhohet me këdo që dëshiron stabilitet.
“Detyra e këtij bordi, së pari dhe kryesisht, është të garantojë se kjo marrëveshje paqeje në Gazë do të bëhet e qëndrueshme”, theksoi Marco Rubio.
Edhe pse nderi i të qenit në listën e parë është i madh, ai vjen me përgjegjësi. Statuti i Bordit parashikon se për një vend të përhershëm, shtetet duhet të kontribuojnë me mbi një miliard dollarë në vitin e parë. Megjithatë, për vende si Kosova, ekziston mundësia e anëtarësimit pa pagesë për një mandat trevjeçar, gjë që e bën pjesëmarrjen më të përballueshme dhe strategjike.
Përveç Kosovës, edhe Shqipëria pritet t’i bashkohet kësaj nisme. Presidenti i Shqipërisë, Bajram Begaj, ka autorizuar tashmë Kryeministrin Edi Rama që të nënshkruajë aderimin në Kartën e Bordit të Paqes. Ky sinkronizim i Prishtinës dhe Tiranës në projektin më ambicioz të Trumpit forcon pozicionin shqiptar në arkitekturën e re të sigurisë që po ndërtohet jashtë kornizave tradicionale evropiane.
Themelimi i këtij Bordi vjen si faza e dytë e planit të madh të paqes që Presidenti Trump ndërmjetësoi për të ndalur luftën mes Hamasit dhe Izraelit. Pasi luajti një rol vendimtar në arritjen e armëpushimit dhe vendosjen e bazave për paqe, Trump tani po kërkon që ky sukses të administrohet nga një grup “yjesh” ndërkombëtarë.
Pyetja që mbetet hapur në korridoret e Davosit është se si do të bashkëjetojë ky Bord me Kombet e Bashkuara. Ndonëse Trump dikur sugjeroi se ky organ mund të zëvendësonte OKB-në, sot ai u tregua më i matur, duke thënë se dëshiron bashkëpunim.
“Sapo ky bord të formohet plotësisht, ne mund të bëjmë pothuajse çfarë të duam të bëjmë”, deklaroi ai me besim të plotë.
Për Kosovën, ky udhëtim i Vjosa Osmanit nuk ishte vetëm për një nënshkrim mbi letër. Ishte një dëshmi e faktit se në një botë që po ndryshon shpejt, aleanca me Uashingtonin mbetet busulla kryesore, ndërsa Presidentja Osmani u sigurua që zëri i Prishtinës të dëgjohet aty ku “yjet” e diplomacisë ndajnë fatet e botës.
Hapat e radhës priten të jenë operacionalizimi i fondeve për Gazën dhe caktimi i misioneve të para vëzhguese, ku Kosova, si nënshkruese e parë, pritet të ketë një rol vëzhgues dhe këshilldhënës në këtë mekanizëm të ri të fuqisë globale. /Vrojtuesi
