Miliona qytetarë në të gjithë Iranin janë zgjuar sot përballë një realiteti ku kursimet e tyre gjatë një jete të tërë nuk vlejnë më asgjë në tregun ndërkombëtar, pasi monedha kombëtare ka prekur fundin absolut.
Sipas të dhënave të fundit që reflektohen edhe në motorin më të madh të kërkimit në botë, Google, një Rial iranian vlen zyrtarisht 0.00 dollarë amerikanë, duke shënuar asgjësimin e plotë të fuqisë blerëse të një kombi të tërë, raporton Vrojtuesi.
Ky asgjësim monetar po ndodh paralelisht me një shtypje brutale të protestave masive, ku lajmi për mijëra protestues të vrarë tashmë është shpërndarë në mbarë botën, ndërsa regjimi tani ndodhet në pikën më kritike që nga viti 1979.
Gjendja është përshkallëzuar në përmasa të paimagjinueshme, ku grupet për të drejtat e njeriut, si HRANA me seli në SHBA, kanë verifikuar vdekjen e të paktën 2,403 protestuesve gjatë përleshjeve të fundit.
Dëshmi rrëqethëse vijnë nga brenda vendit, ku një mjeke në jug të Iranit i ka thënë Radios Farda se forcat e sigurisë kanë bastisur spitalet dhe kanë vrarë protestuesit e plagosur që ishin shtruar për shërim.
Sipas personelit mjekësor, forcat e sigurisë po shënjestrojnë qëllimisht sytë dhe kokat e demonstruesve, ndërsa trupat e të vrarëve po grumbullohen në kamionë për t’u larguar në drejtime të panjohura.
Ky intensifikim i dhunës ka nxitur reagimin e menjëhershëm të Presidentit Donald Trump, i cili ka paralajmëruar ndërmarrjen e veprimeve “shumë të forta” nëse regjimi vazhdon ekzekutimin e protestuesve.
Trump tashmë ka shpallur tarifa importi prej 25 për qind për produktet nga çdo vend që bën tregti me Iranin, duke goditur drejtpërdrejt eksportet e naftës që mbajnë gjallë Teheranin.
“Ndihma po vjen”, shkroi Trump më 13 janar, duke sinjalizuar një ndryshim rrënjësor të politikës amerikane që përfshin jo vetëm sanksione, por edhe operacione të mundshme ushtarake ose kibernetike për të gjymtuar aparatin shtypës të regjimit.
Richard Goldberg, këshilltar i lartë në Fondacionin për Mbrojtjen e Demokracisë dhe ish-zyrtar i Shtëpisë së Bardhë, deklaroi për Radion Evropa e Lirë se ky është një moment potencial historik të cilit regjimi i frikësohet plotësisht.
“Ky nuk është viti 2009. Nuk është 2019, dhe nuk është 2022. Kjo është diçka që regjimi qartazi i frikësohet plotësisht”, deklaroi Goldberg.
Ai theksoi se fuqia ajrore amerikane është superiore dhe se bombarduesit me rreze të gjatë janë të padukshëm për mbrojtjen e Teheranit, duke shtuar se lideri suprem nuk do ta dijë se dikush po vjen derisa të shpërthejë bomba.
Përveç sulmeve ajrore, Uashingtoni po shqyrton edhe opsione si sulmet kibernetike që ndërpresin sistemet e komunikimit të agjencive iraniane të sigurisë ose përdorimin e forcave speciale për operacione të shënjestruara.
Nga ana tjetër, Teherani është zotuar se do të kundërpërgjigjet ndaj çdo sulmi duke goditur Izraelin dhe bazat amerikane në rajon, ndërsa Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araqchi, deklaroi se vendi i tij është “plotësisht i përgatitur për luftë”.
Veprimet e Teheranit i ka dënuar edhe komuniteti ndërkombëtar. Kancelari gjerman, Friedrich Merz, gjatë një vizite ditë më parë në Indi, deklaroi se përdorimi i dhunës joproporcionale nga ana e Iranit nuk është shenjë force, por një dëshmi e qartë e dobësisë së regjimit.
Mesazhe të ngjashme kanë ardhur edhe nga Kanadaja dhe Vatikani, ku Papa Leo XIV bëri thirrje për dialog dhe paqe.
Ndërkohë, Izraeli po vëzhgon nga afër situatën, me Kryeministrin Benjamin Netanyahu që ka shprehur admirim për heroizmin e qytetarëve iranianë gjatë një bisede me Sekretarin e Shtetit, Marco Rubio.
Sot, me monedhën kombëtare që ka prekur vlerën zero në tregun global dhe një krizë ekzistenciale që sipas hulumtuesve synon drejtpërdrejt vetë natyrën dhe thelbin e regjimit, Irani ndodhet në prag të një shpërthimi të paparashikueshëm.
Ky tranzicion, i cili ka marrë tashmë mijëra jetë njerëzish, mund të jetë shumë më i dhunshëm sesa parashikohej, duke shënuar fundin e epokës së nisur në vitin 1979 dhe fillimin e një përplasjeje të madhe rajonale, veçanërisht pas kërcënimeve të Teheranit për hakmarrje totale ndaj Izraelit dhe forcave amerikane. /Vrojtuesi
